ISKUL MAPAN-MAPAN ANGKAT PERJUANGAN ANAK BAJAU LAUT, PENTAS DBP BAKAL JADI SAKSI KISAH PENUH KEMANUSIAAN

ISKUL MAPAN-MAPAN: KISAH PERJUANGAN PENDIDIKAN ANAK-ANAK BAJAU LAUT BAKAL MENYENTUH HATI PENONTON DI DEWAN BAHASA DAN PUSTAKA

KUALA LUMPUR, Sebuah kisah tentang pengorbanan, perjuangan dan harapan untuk mengubah kehidupan menerusi pendidikan bakal dipentaskan menerusi teater Iskul Mapan-Mapan di Balai Budaya Tun Syed Nasir, Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP), Kuala Lumpur, dari 22 hingga 25 Oktober 2026.

Mengangkat realiti kehidupan komuniti Bajau Laut yang berdepan kekangan mendapatkan pendidikan formal akibat ketiadaan dokumen pengenalan diri yang sah, pementasan ini bukan sekadar sebuah persembahan seni, sebaliknya membawa mesej kemanusiaan yang dekat dengan kehidupan masyarakat.

Teater ini mengisahkan perjuangan seorang pesara guru, Pak Kasan, yang berusaha membuka sebuah sekolah alternatif untuk anak-anak Bajau Laut di Kampung Mapan-Mapan, Pitas, Sabah. Dibantu Cikgu Aisyah, beliau berusaha memberikan peluang kepada kanak-kanak yang kurang bernasib baik untuk mengenal ilmu dan membina masa depan yang lebih baik.

Pementasan ini dianjurkan bersama oleh Universiti Malaya (UM) dan Frame Art Studio, dengan kerjasama DBP serta sokongan Kementerian Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia (MOTAC) menerusi Geran Sokongan Sektor Kebudayaan 2026.

Sokongan daripada institusi dan agensi berkenaan menjadi pemangkin kepada usaha pasukan produksi untuk menghidupkan semula naskhah ini dalam skala pementasan yang lebih besar, sekali gus membuka ruang kepada lebih ramai penonton untuk menghayati kisah yang sarat dengan nilai kekeluargaan, pendidikan dan hak asasi manusia.

Daripada kejayaan KARVITER ke pentas Dewan Bahasa dan Pustaka

Menariknya, Iskul Mapan-Mapan bukanlah naskhah baharu dalam dunia teater universiti. Karya ini pernah dipentaskan pada Karnival Teater Universiti Malaya (KARVITER) 2025 oleh Kelana Production, yang mewakili Kolej Kediaman Kinabalu (KK8), Universiti Malaya.

Pementasan tersebut berjaya meraih gelaran Johan Karnival Teater Universiti Malaya 2025, selain membawa pulang beberapa pengiktirafan penting, termasuk anugerah Pengarah Terbaik, Skrip Terbaik, Pelakon Lelaki Terbaik, Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik, Set Terbaik dan Booth Pameran Terbaik.

Naskhah berkenaan turut menerima empat lagi pencalonan bagi kategori Pelakon Lelaki Harapan, Pelakon Wanita Harapan, Kesan Khas Terbaik dan Trailer Terbaik.

Selepas melalui penelitian serta perancangan selama beberapa bulan, karya tersebut akhirnya mendapat persetujuan untuk dipentaskan semula di DBP dengan pendekatan produksi yang lebih besar dan penglibatan tenaga kreatif daripada pelbagai latar belakang.

Pementasan kali ini menghimpunkan hampir 60 anggota produksi, terdiri daripada mahasiswa, mahasiswi dan alumni Universiti Malaya, selain pelakon serta tenaga profesional dalam bidang teater.

Kisah Pak Kasan dan anak-anak Bajau Laut

Berlatarbelakangkan era 1990-an di Kampung Mapan-Mapan, Pitas, Sabah, kisah ini menelusuri pengorbanan Pak Kasan bersama Cikgu Aisyah dalam mengusahakan sebuah sekolah alternatif yang dikenali sebagai Iskul Buhuk Mapan-Mapan.

Pada ketika itu, tekanan hidup dan kemiskinan menyebabkan pendidikan bukanlah keutamaan bagi sebahagian penduduk kampung. Keadaan menjadi lebih sukar apabila ramai dalam kalangan komuniti berkenaan tidak memiliki dokumen pengenalan diri yang sah, sekali gus menyukarkan akses kepada sistem pendidikan formal.

Di tengah-tengah cabaran tersebut, sekumpulan kanak-kanak Bajau Laut yang terdiri daripada Belut, Ijal, Inda, Rayang, Siput, Julius dan Murni menjadi antara pelajar sekolah berkenaan.

Setiap daripada mereka mempunyai kisah dan pengalaman tersendiri yang menggambarkan kehidupan dalam serba kekurangan. Melalui perjalanan watak-watak ini, penonton dibawa menyelami realiti masyarakat yang berdepan keterbatasan peluang, kemiskinan serta kesukaran mendapatkan kemudahan asas.

Antara isu yang turut disorot ialah kesukaran mendapatkan akses kepada air bersih, yang digambarkan menerusi pengalaman hidup sekampung yang bergantung pada sebuah perigi.

Penceritaan turut disampaikan melalui sudut pandang Belut yang sudah dewasa, sekali gus memberikan ruang kepada penonton untuk melihat kembali pengalaman zaman kanak-kanaknya dan memahami kesan keadaan tersebut terhadap kehidupan seseorang.

Menerusi penceritaan yang dekat dengan realiti, Iskul Mapan-Mapan mengajak penonton merenung persoalan yang lebih besar: sejauh manakah latar belakang, kemiskinan dan ketiadaan dokumen pengenalan diri boleh menentukan peluang seseorang anak untuk mendapatkan pendidikan?

Lebih daripada itu, naskhah ini membawa mesej bahawa pendidikan bukan sekadar ruang untuk menimba ilmu, tetapi juga asas kepada pembentukan keyakinan diri, maruah dan peluang untuk membina kehidupan yang lebih baik.

Sentuhan Roydy Rokidy, arahan Khai Sabri

Naskhah Iskul Mapan-Mapan merupakan hasil penulisan Roydy Rokidy, nama yang tidak asing dalam kalangan penggiat teater dan drama tempatan.

Roydy, atau nama sebenarnya Roydy Anuar Eddy Sauly, merupakan graduan Diploma Penulisan Kreatif Akademi Seni Kebangsaan dan Ijazah Sarjana Muda (Kepujian) Teater dari Akademi Seni Budaya dan Warisan Kebangsaan (ASWARA).

Beliau kini aktif sebagai penulis skrip, pengarah teater dan pelakon, selain berkhidmat sebagai pensyarah sambilan di Fakulti Penulisan Kreatif dan Filem ASWARA sejak 2018.

Sepanjang kerjayanya, beliau telah menghasilkan kira-kira 50 skrip drama pentas, selain puluhan skrip drama televisyen dan radio. Antara karya pentasnya yang dikenali termasuk Ragang, Boneka Hidup, Keranda 13, Akbar dan Iskul Mapan-Mapan.

Skrip telefilem Luyak turut mendapat pengiktirafan apabila tersenarai dalam Top 5 Anugerah Skrin 2018 bagi kategori Drama Terbaik. Buku kumpulan skrip drama pentas sulungnya, Ragang, diterbitkan oleh DBP pada 2022.

Bagi pementasan kali ini, Khai Sabri menggalas tanggungjawab sebagai penerbit dan pengarah persembahan. Beliau merupakan penerbit, pengarah dan pelakon yang aktif dalam industri seni serta media Malaysia, dengan pengalaman mengendalikan pelbagai proses produksi daripada peringkat praproduksi hingga pascaproduksi.

Sebagai pengarah, Khai memberi penekanan kepada mutu penceritaan dan kualiti produksi, di samping membangunkan naratif yang mencerminkan realiti masyarakat. Antara karya lakonannya termasuk Lembayung Senja (RTM, 2025), Chiron (2024) dan Nenek Bongkok Tiga (VIU, 2023).

Beliau dibantu Khal Isyaf selaku penolong pengarah persembahan, Along Hazirin sebagai sinografer, Aizat RGB sebagai pereka cahaya dan Amirul Nizam sebagai pengarah muzik.

Khal Isyaf, 26, merupakan pelakon dan jurulatih lakonan yang mula aktif dalam seni persembahan sejak berusia 16 tahun. Beliau pernah menerima pencalonan Pelakon Lelaki Terbaik di BMW Shorties 2023 dan memenangi Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik di Kuala Lumpur Theatre Festival 2026. Beliau turut terlibat dalam produksi teater muzikal Mansur & Liu arahan Dato’ M. Nasir.

Sementara itu, Amirul Nizam, graduan Ijazah Sarjana Muda dengan Kepujian dalam bidang Komposisi dan Gubahan Muzik dari ASWARA, berkhidmat sebagai ahli muzik di Orkestra Tradisional Malaysia, Istana Budaya. Beliau berpengalaman sebagai pemuzik, penggubah dan komposer untuk pelbagai persembahan pentas, program televisyen serta iklan komersial, termasuk Gegar Vaganza, Bigstage, Meletop dan The Chosen One musim pertama serta kedua.

Along Hazirin pula merupakan penggiat seni sepenuh masa yang aktif dalam rekaan dan pembinaan set serta prop persembahan pentas, selain mempunyai pengalaman dalam pengurusan dan penerbitan persembahan.

Barisan pelakon berpengalaman dan bakat baharu

Kekuatan pementasan ini turut disokong oleh barisan 12 pelakon yang menjalani latihan intensif bagi menghidupkan watak-watak dalam naskhah berkenaan.

Mereka terdiri daripada pelakon tanah air, iaitu Akmal Ahmad, Azman Hassan, Naza Manas dan Afiyah Azli, bersama mahasiswa serta mahasiswi Universiti Malaya, termasuk Rash Meng, Aqib Rama, Aishah Azman, Nurul Fatin, Sin Sin, Leith, Nessa Chie dan Asri Zamri.

Akmal Ahmad merupakan pelakon yang membina kerjaya daripada dunia teater sebelum berkembang ke televisyen dan filem. Berbekalkan pendidikan seni lakon di ASWARA, beliau turut menjalankan tugas sebagai jurulatih lakonan bebas untuk membantu pelakon baharu mempersiapkan diri sebelum menjalani penggambaran.

Azman Hassan pula mempunyai pengalaman panjang dalam dunia seni persembahan sejak awal 1990-an. Selain aktif dalam teater, drama televisyen dan filem, beliau turut dikenali menerusi kerjaya sebagai pelakon suara. Antara watak alih suara yang pernah dibawakannya ialah Pumba dalam The Lion King, Emperor Palpatine atau Darth Sidious dalam Star Wars, Rafael dalam Rio, The Joker dalam siri animasi Batman dan Geppetto dalam Pinocchio.

Beliau juga pernah terlibat dalam filem Lelaki Harapan Dunia (2014), One Two Jaga (2018), siri Sembil9n (Astro, 2019), Black (VIU, 2021) serta beberapa produksi RTM pada 2025. Sepanjang penglibatannya dalam teater, Azman pernah memenangi anugerah Pelakon Pembantu Lelaki Terbaik pada 1994 dan 1998.

Naza Manas yang berasal dari Gerik, Perak, pula aktif sebagai pelakon dan penulis skrip. Antara filem lakonannya termasuk Pinjamkan Hatiku (2017), Pulang (2018), Suatu Ketika (2019), Telaga Suriram (2025) dan Gayong (2025). Beliau turut terlibat dalam penulisan skrip filem Gayong dan Pewaris Susuk (2026), selain beberapa drama televisyen.

Afiyah Azli, graduan Ijazah Sarjana Muda dengan Kepujian dalam bidang Teater (Lakonan) dari ASWARA, mempunyai pengalaman dalam lakonan, alih suara, teater muzikal, iklan komersial dan produksi digital. Beliau pernah mengalih suara watak America Chavez untuk versi bahasa Melayu filem Doctor Strange in the Multiverse of Madness pada 2022, selain terlibat dalam Teater Muzikal Upin & Ipin sebagai maskot Mei Mei.

Afiyah turut membawakan watak Normadiah dalam Showtime 1958 dan pernah memenangi anugerah Pelakon Pembantu Wanita Terbaik di Pesta Teater Runcit 2023 serta Pesta Teater Kuala Lumpur 2025.

Gabungan pelakon berpengalaman dengan bakat muda ini diharapkan dapat memberikan dimensi penceritaan yang lebih mendalam kepada naskhah yang mengetengahkan isu pendidikan, kemiskinan dan hak asasi manusia.

Seni sebagai medium menyampaikan mesej kemanusiaan

Dalam mengangkat kisah komuniti yang berdepan keterbatasan peluang, Iskul Mapan-Mapan membawa penonton melihat kehidupan daripada perspektif yang mungkin jarang diberikan perhatian.

Kisah Pak Kasan dan Cikgu Aisyah memperlihatkan bagaimana usaha seorang individu mampu membuka ruang perubahan, meskipun berdepan pelbagai kekangan. Pada masa yang sama, pengalaman anak-anak yang menjadi pelajar di sekolah alternatif itu mengingatkan bahawa setiap kanak-kanak berhak mendapat peluang untuk belajar dan membina masa depan.

Melalui tema kekeluargaan dan hak asasi, pementasan ini diharap dapat menyemai rasa empati serta meningkatkan kesedaran masyarakat terhadap cabaran yang dihadapi komuniti tanpa kewarganegaraan atau stateless, khususnya dalam mendapatkan pendidikan.

Usaha mengangkat isu sosial menerusi pentas teater juga memperlihatkan bahawa seni bukan sekadar hiburan. Sebaliknya, seni mampu menjadi wadah untuk mengetengahkan realiti kehidupan, menyuarakan persoalan masyarakat dan mengajak penonton melihat sesuatu isu dengan lebih dekat serta penuh kemanusiaan.

Dengan sokongan hampir 60 anggota produksi, gabungan tenaga kreatif profesional dan mahasiswa Universiti Malaya serta naskhah yang pernah meraih kejayaan di peringkat universiti, pementasan ini menjadi satu lagi usaha menghidupkan karya teater tempatan yang membawa nilai sosial dan pendidikan.

Maklumat pementasan dan tiket

Teater Iskul Mapan-Mapan akan dipentaskan selama empat malam di Balai Budaya Tun Syed Nasir, Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur, mengikut jadual berikut:

• 22 Oktober 2026 (Khamis) – 8.30 malam
• 23 Oktober 2026 (Jumaat) – 8.30 malam
• 24 Oktober 2026 (Sabtu) – 8.30 malam
• 25 Oktober 2026 (Ahad) – 8.30 malam

Pementasan ini menggunakan bahasa Malaysia dan terbuka kepada tontonan umum. Kanak-kanak berumur di bawah 12 tahun perlu berada di bawah pengawasan ibu bapa atau penjaga.

Tiket boleh dibeli secara dalam talian menerusi laman web rasmi CloudJoi di https://www.cloudjoi.com. Pembelian secara terus di kaunter atau walk-in turut dibenarkan, tertakluk pada kekosongan tempat. Orang ramai digalakkan mendapatkan tiket lebih awal bagi mengelakkan kekecewaan.

Untuk maklumat lanjut, orang ramai boleh menghubungi atau WhatsApp talian +6010-822-6091 atau +6018-249-4933. Maklumat terkini turut boleh diperoleh menerusi akaun Instagram rasmi Frame Art Studio, @frameartstudio.

Jangan lepaskan peluang menyaksikan Iskul Mapan-Mapan, sebuah pementasan yang mengajak kita merenung kembali nilai pendidikan, erti pengorbanan dan hak setiap anak untuk memiliki masa depan yang lebih cerah.

Kerana di sebalik sebuah sekolah kecil di Mapan-Mapan, tersimpan kisah besar tentang harapan, kemanusiaan dan perjuangan yang wajar diberikan perhatian.